Dünyanın En Gizemli Kitabını Yapay Zeka Çözüyor!

1404 ila 1438 yılları içinde yazıldığı tahmin edilen, esrarlı yazı ve resimlerle dolu bu kitabın, bulunduğu 1912 yılından bu yana ne anlattığı anlaşılamıyor. Bu vakte kadar bilim dünyasını birbirine düşüren ve şifre kırıcı yazılımları allak bullak eden kitap 240 sayfa, sadece bulunmadan önce 30 sayfasını kaybettiği düşünülüyor.  Voynich el yazmaları, onun bu kadar gizemli bulunduğunu ilk kere tanımlayan bir kitap satıcısının eline geçince belgelendi. Yüzlerce kırılgan ve son derece kırılgan sayfaya sahip olan yazmalar, sağdan sola okunan metinler yer ediniyor.

Minimumından yazının okunma yönüne ilişkin bir fikrimiz var. Çoğu sayfada bitkiler, rakamlar, çıplak insan figürleri ve astronomik semboller bulunuyor. Fakat bu sayfalarda yer alan diyagram ve metinlerin anlamlarına ulaşınca hiçbir ipucu bulunamıyor. Keşfedildikten birkaç yıl sonrasında çıkan II. Dünya Savaşı’nda kullanılmış şifre kırıcı bilgisayarlar tarafından analiz edilmeye çalışılıyor, ancak nafile. Uzmanlar kitabın sesli harflerin kaldırıldığı bir yazı sistemi olan anagramlarla yazılmış olabileceğini söylüyorlar. Hatta bazı sayfaların da aldatma amaçlı hazırlanabileceği söyleniyor.  Alberta Üniversitesi’nde görev icra eden naturel dil işleme uzmanı olan Greg Kondrak, çağdaş Yapay zeka yazılımları için eşsiz bir vazife bulduğumuzu düşünüyor.

Grad ve öğrencisi Bradley Hauer, bilgisayar bilimcileri ile iş birliği yaptılar. İlk etapta İbranice olarak görünen metindeki harflerin, durağan bir halde düzenlendiğini keşfeden bir yazılım geliştirdiler.  Bu metinin düzenini idrak etmek ve yazılan harfleri keşfetmek anlamında büyük bir adımdı. Açık konuşmak gerekirse bilim insanoğluı, metnin ne anlattığını hala çözememişlerdi. Sadece keşfedilen düzen, daha profesyonel ve geniş çaplı araştırmaların başlatılması için yeterli gözüküyor. Kaşif yapay zekalar: İlk adım şifreli metnin dilini bulmaktı. Bu amaçla programlanan bir yapay zeka yazılımı, 380 farklı dili biliyordu. Öğrenen bir yazılım olduğu için bilmiş olduğu tüm dilleri pekiştirmek amacıyla tek bir metinin 380 farklı çevirisini okudu. Bu metin, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ydi.

Bu tecrübeden sonra yapay zeka, Voynich’in anlam ifade etmeyen kelimelerine odaklandı. Analizler sonucunda metnin şifrelenmiş İbranice yazıtlar olduğunu belirtti. Araştırmacıların beklentisi sonuç olarak şifrelenmiş bir Arapçaydı, haliyle ekip şaşkına döndü.  Yazılan dili öğrendikten sonrasında sıra ikinci aşamaya geldi. Metindeki kelimelerin her birinin bir anagram şeklinde yazıldığı anlaşıldı. şu demek oluyor ki kelimelerin harfleri gelişi güzel karıştırılmıştı. Yazılımın görevi, karışmış kelimeleri veri tabanındaki anlamlı İbranice kelimelerle eşleştirmekti. Son adımda araştırmacılar el yazmasının giriş cümlesini çözmeyi başardılar. Bu cümleyi bilgisayar bilimcisi ve İbranice bilgisine sahip olan Moshe Koppel’e sordular ve kendisi cümlenin tutarlı olmadığını iletti. Anlayacağınız işler gittikçe kompleks bir hal alıyordu.

Birkaç yazım düzeltmesinden sonrasında o cümleyi Google Translate bile çeviri yapabildi. Cümlenin anlamı şu şekildeydi: “She made recommendations to the priest, man of the house and me and people” “Rahibe, evimizdeki papaza tavsiyelerde bulundu, evin adamına ve bana ve insanlara” 240 sayfalık bir el yazmasının modern yazılımlar tarafınca deşifre edilebileceğini her vakit düşünmeyiz. Araştırmacılar Voynich’in henüz tümünü degizyazı ettiklerini açıklamadılar. Fakat hangi yöntemle yazıldığı ve şifrelendiği mevzusu artık bir sır değil.  yapay zeka, kim bilir yüz senelerdir devreye giren amatör ve uzman onlarca insanın çabasını aniden geçersiz kıldı.

www.webkartali.com

Bir Cevap Yazın

Your email address will not be published.